Poradnik / Otoczenie domu
Nahajowski Design + Properties
Zagospodarowanie terenu wokół domu
Dom nie kończy się na ścianie zewnętrznej. Kończy się na ogrodzeniu, a to, co dzieje się między jednym a drugim, decyduje o tym, jak budynek wygląda z ulicy, jak się do niego wchodzi, gdzie parkuje się samochody, gdzie pije kawę i gdzie bawią się dzieci. W tym artykule opisujemy, czym jest projekt zagospodarowania terenu w ujęciu formalnym i projektowym, co obejmuje oraz dlaczego warto projektować go razem z domem i jego wnętrzami.
Nahajowski Design + Properties
W skrócie
Strefy i komunikacja
Wjazd, dojścia, taras i ogród rozplanowane razem z układem domu.
Nawierzchnie
Materiały dobrane do ruchu pieszego i kołowego oraz do architektury.
Światło zewnętrzne
Oprawy prowadzą po działce i wydobywają bryłę po zmroku.
Zieleń i woda
Nasadzenia, retencja i nawadnianie zaplanowane przed pracami ziemnymi.
Nahajowski Design + Properties
Dwa znaczenia zagospodarowania terenu
Projekt zagospodarowania działki w projekcie budowlanym
W rozumieniu Prawa budowlanego projekt zagospodarowania działki lub terenu (PZT) jest obowiązkową częścią projektu budowlanego. Sporządza się go na aktualnej mapie do celów projektowych i określa w nim granice działki, usytuowanie budynku, układ komunikacyjny (zjazd, dojazd, miejsca postojowe), sieci i przyłącza, sposób odprowadzenia wód opadowych, układ zieleni i powierzchnię biologicznie czynną, a także zgodność z parametrami planu miejscowego. PZT trafia do wniosku o pozwolenie na budowę i to on przesądza o położeniu domu na działce. Formalny PZT opracowuje i podpisuje architekt prowadzący projekt budowlany. My przygotowujemy pełną koncepcję zagospodarowania, która jest dla niego podstawą dokumentacji.
Projekt zagospodarowania jako projekt otoczenia
Drugie znaczenie jest szersze i to nim zajmujemy się w dalszej części artykułu. Chodzi o kompletny projekt przestrzeni wokół domu: nawierzchni, tarasów, murków i schodów terenowych, ogrodzenia, małej architektury, oświetlenia zewnętrznego, nasadzeń i systemów nawadniania. Ten projekt nie jest wymagany przez przepisy, ale bez niego otoczenie domu powstaje przypadkowo: kostka wybrana w ostatniej chwili, trawnik z braku pomysłu, lampy z marketu przy ścieżce.
Rzut parteru na tle działki
Rezydencja w Lublińcu.
Rzut piętra na tle działki
Rezydencja w Lublińcu.
Taras i zieleń
Rezydencja w Lublińcu.
Ogród od strony salonu
Rezydencja w Lublińcu.
Nahajowski Design + Properties
Co obejmuje nasz projekt zagospodarowania terenu
Strefowanie i komunikacja
Zaczynamy od układu: gdzie jest strefa wejściowa i reprezentacyjna, gdzie gospodarcza (śmietnik, miejsce na drewno, dojazd techniczny), gdzie prywatna strefa wypoczynku. Ustalamy przebieg dojazdu i miejsca postojowe (także dla gości) oraz ścieżki. Dobry układ komunikacyjny jest intuicyjny: wejście widać od furtki, ścieżka prowadzi tam, gdzie i tak chciałoby się iść, a strefa prywatna jest osłonięta od ulicy i sąsiadów.
Nawierzchnie
Dobór nawierzchni to decyzja o estetyce, trwałości i odwodnieniu jednocześnie. Płyty betonowe wielkoformatowe, kostka, kamień naturalny, nawierzchnie mineralne, drewno i kompozyt na tarasach: każdy materiał ma inne wymagania co do podbudowy, spadków i mrozoodporności. Projektujemy układ płyt z rozrysowaniem podziałów (tak jak układ płytek we wnętrzu), spadki i sposób odprowadzenia wody, obrzeża i detale styku z elewacją. Nawierzchnia powinna być kontynuacją materiałów domu: płyta tarasowa w kolorze posadzki salonu wizualnie powiększa strefę dzienną, a kamień cokołu powtórzony w murkach spina całość.
Tarasy, zadaszenia i mała architektura
Taras to pokój bez dachu i projektujemy go jak pokój: z miejscem na stół i wypoczynek, z osłoną od wiatru i słońca, z oświetleniem i gniazdami. W Rezydencji w Lublińcu zadaszony taras pod dużym podwieszeniem piętra był elementem architektury, nie dodatkiem: chroni przed deszczem i słońcem, a jednocześnie buduje kameralność przestrzeni. Mała architektura (murki oporowe, schody terenowe, pergole, kuchnie ogrodowe, miejsce na ognisko, basen lub staw) dostaje rysunki wykonawcze z wymiarami i materiałami.
Oświetlenie zewnętrzne
Światło w ogrodzie projektujemy w warstwach: funkcjonalne (wejście, dojazd, schody, bezpieczeństwo), kompozycyjne (podświetlenie drzew, ścian, wody) i nastrojowe (niskie oprawy przy strefie wypoczynku). Ustalamy ciepłą temperaturę barwową spójną z wnętrzem, kierunki świecenia bez olśnienia sąsiadów i sterowanie: strefy, czujniki zmierzchu, integracja z systemem domu. Instalacja elektryczna w gruncie musi być zaprojektowana przed wykonaniem nawierzchni; później każdy kabel oznacza rozbiórkę.
Zieleń i woda
Projekt nasadzeń określa gatunki, wielkości sadzonek, rozstawy i etapowanie, w zgodzie z nasłonecznieniem, glebą i nakładem pielęgnacji, jaki inwestor jest gotów ponosić. Zieleń pełni także funkcje techniczne: osłania od wiatru i wzroku, zacienia taras latem, a odpowiedni udział powierzchni biologicznie czynnej jest wymogiem planu. Coraz większą rolę odgrywa gospodarowanie wodą opadową: retencja, nawierzchnie przepuszczalne, ogrody deszczowe, zbiorniki do nawadniania. To rozwiązania, które trzeba przewidzieć na etapie PZT i instalacji, nie po zasianiu trawnika.
Nahajowski Design + Properties
Dlaczego projektować otoczenie razem z domem
Jedna kompozycja, jedna paleta
Dom, elewacja, wnętrza i ogród tworzą jedną całość tylko wtedy, gdy ktoś projektuje je jako całość. Materiał elewacji powtórzony w murku, linia posadzki salonu przechodząca w taras, oświetlenie zewnętrzne o tej samej barwie co wewnętrzne: te relacje nie powstają przypadkiem. W zabudowie Brzozowa Apartamenty w Lublińcu architektura, wnętrza i zieleń były projektowane razem: mieszkania na parterze otwierają się na prywatne tarasy i ogródki, a kompozycja zieleni domyka zespół.
Kolejność prac i instalacje
Zagospodarowanie terenu zaczyna się na budowie wcześniej, niż się wydaje: od ukształtowania terenu i instalacji w gruncie (odwodnienie, oświetlenie, nawadnianie, zasilanie bramy i oświetlenia, przewody do kuchni ogrodowej). Jeśli projekt ogrodu powstaje po zakończeniu budowy, część z tych rzeczy jest już niemożliwa lub wymaga rozbiórki. Projektując równolegle, wpisujemy je do harmonogramu budowy.
Współpraca z producentami
Podobnie jak we wnętrzach, dobór materiałów do otoczenia domu prowadzimy we współpracy z producentami: płyt tarasowych i elementów betonowych, kamienia, oświetlenia zewnętrznego, ogrodzeń i stolarki. Pozwala to ocenić materiał na próbkach, uzgodnić detale montażu i zabezpieczyć dostępność na czas realizacji.
Więcej o tym zakresie: Architektura. Jeśli chcą Państwo porozmawiać o swojej inwestycji, zapraszamy do kontaktu z pracownią.
Nahajowski Design + Properties
Jak pracujemy
Analiza działki
Spadki, nasłonecznienie, widoki, dojazd i istniejąca zieleń.
Strefowanie
Wjazd, dojścia, taras i ogród planujemy razem z układem domu.
Materiały i zieleń
Nawierzchnie, mała architektura i nasadzenia w jednej palecie z domem.
Koordynacja
Formalny PZT opracowuje architekt prowadzący, a my przekazujemy mu pełną koncepcję.
Najczęstsze pytania
Czy projekt ogrodu wykonuje architekt czy architekt krajobrazu?
Układ, nawierzchnie, małą architekturę i oświetlenie projektujemy w pracowni jako element kompozycji domu. Przy rozbudowanych założeniach roślinnych współpracujemy ze specjalistami od zieleni, zachowując spójność całości.
Kiedy najlepiej rozpocząć projekt zagospodarowania terenu?
Najlepiej razem z koncepcją domu. Położenie budynku, poziom parteru względem terenu, zjazd i spadki działki to decyzje wspólne dla architektury i otoczenia.
Czy można zaprojektować zagospodarowanie dla istniejącego domu?
Tak. Projektujemy otoczenie domów istniejących. Wymaga to inwentaryzacji terenu i instalacji oraz dostosowania do tego, czego nie da się już zmienić.
Nahajowski Design + Properties
Wybrane realizacje
Rezydencja w Lublińcu
Architektura · Lubliniec · 2024
Willa w Lublińcu
Architektura · Lubliniec · 2023
Willa pod Poznaniem
Architektura · Okolice Poznania · 2023
Apartamentowiec w Lublińcu
Architektura · Lubliniec · 2024
Nahajowski Design + Properties
Zobacz także
Projektują Państwo dom z ogrodem?
Prosimy opisać działkę i etap projektu domu. Odpowiemy w ciągu jednego dnia roboczego.
Kontakt
Zapraszamy do rozmowy. Odpowiadamy w ciągu jednego dnia roboczego.
